T-314 మనములోని విభుఁడు మఱవఁడే కాలంబు

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు

314 మనములోని విభుఁడు మఱవఁడే కాలంబు

For English version press here

ఉపోద్ఘాతము

ఇది అపూర్వమైన కీర్తన అని చెప్పడానికి ఎటువంటి సందేహము లేదు. అన్నమాచార్యుల కీర్తనలను సందేశాత్మకముగా భావించరాదు. అవి ప్రతీ మానవునికి సూటిగా చెప్పిన అనుభవములు అని గుర్తించవలెను. ఈ కీర్తనను కాల ప్రవాహమును వెలుపల నుండి చూచి చెప్పిన వృత్తాంతముగా తెలియవలెను.

 

మన ఊహలన్నీ కాలమనే ప్రవాహమునకు ఈ దరి, ఆ దరి మధ్య పరుగెత్తు నదిలోని నీటిలా అనిపిస్తాయి—దాని ఆది అంతములు స్పష్టంగా తెలియవు; అయినప్పటికీ ఆ ప్రవాహములో ఏదో నిర్ణీత క్రమము ఉన్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. అయితే ఈ ఊహలతో పాటు మనకు తెలిసిన ప్రపంచములోని ప్రతి భావన, ప్రతి గ్రహింపూ కాలపు అంతర్భాగములే. ఈ ప్రవాహములోని ఈ వైపు నుండే ఆవల ఉన్న దాని నిజ స్వరూపాన్ని నిర్ణయించుటకు ప్రయత్నించుట తలపుచేసిన నిర్మాణమే—ఊహ పుట్టించిన అసంగతము, అవాంఛనీయము.

క్షణక్షణమునకు మార్పులకు లోనౌతున్న ఈ జీవితము నుండి మార్పులకు లోబడని దానిని నేరుగా తెలిసిన వారు అరుదు. ఈ కీర్తనకు వ్యాఖ్యానము వ్రాయుట సాహసమే అని చెప్పవలెను. కావున ఈ వివరణమును కేవలము ఆ విషయమును గుర్తించుటకు మాత్రమే అని గమనించండి. ఎవరికి వారు తమతమ అనుభవముద్వారా గుర్తించలేని దానిని గుర్తించుట ఎట్లు? అసాధ్యము. కావున ప్రయత్నములు ఆపి హృదయకంపనలతో ఈ కీర్తనను వినండి.

జిడ్డు కృష్ణమూర్తిగారు తరచుగా “నా మాటలను ఒక దర్పణములా గ్రహించి మిమ్మల్ని మీరు తెలుసుకొనుడి” అని చెప్పిన మాటలను ఇక్కడ గుర్తుకు తెచ్చుకొనవచ్చు. ఈ కీర్తనను కూడా అటువంటి దర్పణములా భావించి వినినచో, దాని అంతరార్థము ప్రతి ఒక్కరికీ స్వానుభవములోనే వ్యక్తమగును.

సాధారణంగా మనం ఏ తత్వాన్ని విన్నా “మనుషులుగా మనకు ఇంకా చాలా జన్మలు ఉన్నాయి; ఈ తత్వాలకు తొందరేముంది, నెమ్మదిగా నేర్చుకోవచ్చు” అనే భావం కలుగుతుంది. పైగా ఆ వచ్చే జన్మ ఏమిటో మనకెవరికీ తెలియదు. అటువంటి పరిస్థితిలో మానవజన్మకు అర్ధమున్నదా అన్న సందేహం కలగడం సహజమే. ఈ కోణంలో చూస్తే మానవజన్మ కొంత నిరాశాజనకముగా అనిపించవచ్చు. అటువంటి నిరాశామయ దృక్పధమును త్రుంచి వేయునదీ కీర్తన​.

ఎందుకంటే సత్యమును ప్రత్యక్షముగా స్పృశించిన మానవులు అతి కొద్దిమంది. అందులోనూ మనకు సూటిగా తెలియజేయగలవారు మరింత స్వల్పము. వారిలో అన్నమాచార్యులు ఒకరు. ఈ కీర్తన భగవత్తత్త్వాన్ని నిరూపించుటకై కాదు; మానవుని నిశితాగ్ర పరిశీలనకు ఒక పరాకాష్టగా నిలుస్తుంది.

 

కీర్తనలోని ముఖ్యస్వరం: "నీ కేలె వెఱవ"

పల్లవి: దేనికి భయము, దేనికి సంకోచం?

మొదటి చరణం: (అనునయంగా) ఈ చిన్న దానికెందుకు వెఱపు?

రెండవ చరణం:  (ఇంకా మృదువుగా) చిత్తశుద్ధి వుంటే వెఱపు ఎందుకు?

మూడవ చరణం: (అవ్యక్త స్వరం) ఇంకా సందేహమెందుకే? యోగులకు అభయహస్తము

---

శృంగార సంకీర్తన

రేకు: 51-3 సంపుటము: 6-57

మనములోని విభుఁడు మఱవఁడే కాలంబు నినుఁ గలయనున్నాఁడు నీకేలె వెఱవ ॥పల్లవి॥ నెలనాళ్లవాఁ డొకఁడు నిర్మలంబైన రె న్నెలలవాఁ డొకఁడు మూన్నెలలవాఁ డొకఁడు నెలలు పండ్రెండైన నిజబాలుఁ డొక్కండ నెలఁత యింతటి పనికె నీకేలె వెఱవ ॥మన॥ ప్రొద్దుపొడుపుల దొకటి ప్రొద్దు గ్రుంకుల దొకటి ప్రొద్దువ్రొద్దులకు రహిపొయ్యేటి దొకటి పొద్దెఱింగిన దొకటి పొద్దెఱుంగని దొకటి నిద్దంపుఁ బువ్వులకు నీకేలె వెఱవ ॥మన॥ నిండుఁ జంచల మొకటి నిమిషమాత్రము దొకటి వుండి నట్లనె వుండి వుడి వోపునొకటి కొండలలో నెలకొన్న కోనేటిరాయండు నీ నిండుఁ గౌఁగిటఁ గూడె నీ కేలె వెఱవ ॥మన॥

Details and Explanations:

పల్లవి:

మనములోని విభుఁడు మఱవఁడే కాలంబు

నినుఁ గలయనున్నాఁడు నీకేలె వెఱవ ॥పల్లవి॥

పదబంధం	అర్థం
మనములోని విభుఁడు మఱవఁడే కాలంబు	మనసులోని విభుడు మఱవఁడు ఏ కాలంలోను
నినుఁ గలయనున్నాఁడు నీకేలె వెఱవ	నిన్ను కలియుటకు ఉన్నాడు. నీకేమే సందేహము? తటపాయింపు?

---

సూటి భావము:

ఒక తెలియని స్వరం: “చెలీ! మనసులోని విభుడు ఏ కాలంలోను మఱవఁడు. నిన్ను కలియుటకు ఉన్నాడు. నీకేమే సందేహము? తటపాయింపు?”

---

గూఢార్థవివరణము:

“మనములోని విభుఁడు” అని చెప్పడం ద్వారా మనకు తెలిసిన తలపు-మనస్సులతో ముడిపడని లోతైనదేదో మనలో ఉందని అన్నమాచార్యులు సూచిస్తున్నారు. అది ఎంత లోతైనదంటే దానిని పట్టుకోవడానికి ఎటువంటి పట్టు దొరకదు. అట్లని అది తలపు లోని విషయమూ కాదు. మనకు సాధారణంగా ఉన్న ఒకే సాధనం తలపు. కానీ మనములోని విభుఁని గ్రహించుటకు మాత్రము తలపు సాధనము కాదు.

---

మఱవఁడే కాలంబు: ఇది ముఖ్యమైన సూచన. కవి కాలము యొక్క విస్తృతిని సూచిస్తూ ఈ మాటను వాడుతున్నారు. మనకు తెలిసిన కాలము అనేది మనం అనుభవించుచున్న ఈ చిన్న జీవితకాలము మాత్రమే. కానీ కాలము ఆది నుండి అనాది వరకు విస్తరించి యున్న విశాలమైన ప్రవాహము.

“మఱవఁడే కాలంబు” అని చెప్పుట ద్వారా, ఆ విభుడు కాలమంతటినీ ఆవరించి యుండి ఎప్పటికీ మరువడు అని సూచన. ఈ భావం మానవుని పుట్టుక యాదృచ్ఛికమేమీ కాదని, ఒక అంతర్లీన ఉద్దేశంతోనే ఈ జీవితం ప్రస్ఫుటించిందని సూచించే చిహ్నముగా కూడా గ్రహించవచ్చు.

---

తలపు సహజంగా కాలపరిమితిలోనిది. తలపులు మనస్సులోనే పుడతాయి. అయినప్పటికీ విభుఁడు మనములోనే ఉన్నాడని అన్నమాచార్యులు ప్రత్యేకంగా చెబుతున్నారు. పైగా అతడు "నినుఁ గలయనున్నాఁడు" అని కూడా చెప్పారు. దీని అర్ధం విభుఁడు దూరంలో లేడు; మనిషివైపు నుండే జాప్యము. ఇది కొంచెం వివరంగా చూస్తే నీలోనే వున్నాడు. కలయనున్నాఁడు. కానీ ఎప్పుడు? అందుకే వెనువెంటనే "నీకేలె వెఱవ" అన్నారు. భయం, సందేహం, తటపాయింపులు లేనప్పుడు. ఇవి మనస్సులో చెలరేగుతున్నంత వరకు విభుఁని కలియుట సాధ్యం కాదు. 

---

"నినుఁ గలయనున్నాఁడు" "నీకేలె వెఱవ" రెండూ ఒకే పంక్తిలో పక్కపక్కన చూపివాటి ఒకదానికొకటి 'వర్జనము' అని తెలియుచున్నది. ఈ రకమైన ప్రక్రియ ద్వారా 'వెఱవ' పనిజేయునంత కాలము 'నినుఁ గలయనున్నాఁడు' అనునది భవిష్యత్తు కార్యక్రమమును - అనగా కాలములో చిక్కుకున్న మనసు సంగతి తెలియజేయుచున్నారు. 'వెఱవ' స్థంబించిన నాడు అది కప్పుకొన్న కాలపు పొరలు మరుగున పడిపోవును.

---

ఇంకొక పరిశీలన:

“మనములోని విభుఁడు” అనే పదబంధం వ్యక్తిగతము కాదు. అట్లని సామూహికము కాదు. మునుపటి కీర్తనలో చెప్పుకున్నట్లు "యేఁటికే నాపేరు". ఆ అవ్యక్త స్వరమును నిర్ధారించ పనిలేదు. కేవలో అటువంటిది ఒకటున్నదని ప్రత్యక్షంగా తెలియుటే ముఖ్యము. దానిపై ఊహాగనములతో ప్రయోజనము లేదు.

 

“మనములోని విభుఁడు” అనే పదబంధాన్ని “మన అందరిలోని విభుఁడు” అనే భావంలో కూడ గ్రహించవచ్చును. అట్లయితే ఆ విభుని ప్రత్యక్షముగా గ్రహించినవాడు తనకే కాక మనందరికీ హితమును కోరువాడని సూచనగా కూడా ఈ మాటలను చూడవచ్చు. ఈ భావన ద్వారా వ్యక్తిగత అనుభూతి సామూహిక మంగళానికి దారి తీస్తుందనే సూచన కూడా ఇక్కడ అంతర్లీనమై ఉండవచ్చును.

---

మొదటి చరణం:

నెలనాళ్లవాఁ డొకఁడు నిర్మలంబైన రె

న్నెలలవాఁ డొకఁడు మూన్నెలలవాఁ డొకఁడు

నెలలు పండ్రెండైన నిజబాలుఁ డొక్కండు

నెలఁత యింతటి పనికె నీకేలె వెఱవ ॥మన॥

---

Telugu Phrase	Meaning
నెలనాళ్లవాఁ డొకఁడు నిర్మలంబైన రె	ఒకనెల బాలుడొకడు. నిర్మలమైన రెండు
న్నెలలవాఁ డొకఁడు మూన్నెలలవాఁ డొకఁడు	నెలల వాడొకడు. మూడు నెలల వాడొకడు.
నెలలు పండ్రెండైన నిజబాలుఁ డొక్కండు	పండ్రెండు నెలలు నిండిన నిజమైన బాలుడొకడు.
నెలఁత యింతటి పనికె నీకేలె వెఱవ ॥మన॥	ఓ వనితా! ఇంత చిన్న పనికేల నీకు వెరపు

---

సూటి భావము:

(ఇక్కడ కవి తానున్న స్థితిని నిర్ధారించలేరు అట్లని పూర్తిగా తెలీక పోవుట లేదు. ఒకటి మాత్రము నిశ్చయము వారేమీ చూస్తున్నారో వానిని ఇదమిత్థంగా చెప్పలేకున్నారు. ప్రపంచమంతా వివిధ దశలలోనున్న బాలురతో నిండినట్లు వారికి అనిపించింది. అదే సమయంలో వారికి అక్కడ ఒక స్త్రీ ఏమి చేయాలో పాలు పోక నిలబడి ఉన్నట్లు అనిపించింది. వారు ఆమెతో ఇలా అంటున్నారు.) ఈ భూప్రపంచమున ఏ కాలమందు చూచినా అప్పుడే పుట్టిన బిడ్డ నుండి పరిపక్వ వయస్సువరకు అనేక దశలలోనున్న మనుషులు కనబడుతారు. ఆ దశలన్నీ ప్రకృతి సహజము. ఒకదాని వెంబడి మరొకటి క్రమముగా గాని, కొన్నిసార్లు ఊహించలేని మార్పులతో గాని కొనసాగుతూ ఉంటాయి. ఓ వనితా! నీవును ఈ సహజ క్రమములోని దానవు. ఈ విధముగా కాలప్రవాహములో సహజముగా జరుగుచున్న కార్యమునకు — ఈ నీ తనువును కూడా చేర్చి ఆ ప్రవాహములో అంతర్భాగమైయ్యే చిన్న విషయమునకు — నీకు వెరపు ఏలా?

---

గూఢార్థవివరణము:

ఈ చరణములో అన్నమాచార్యులు కాలప్రవాహములో జరుగుచున్న సహజ పరిణామములను ఉదాహరణగా చూపిస్తున్నారు. ఒక నెల, రెండు నెలలు, మూడు నెలలు — అలా కాలక్రమములో శిశువు పెరుగుచు పండ్రెండు నెలలకు నిజమైన బాలుడిగా అవతరిస్తాడు. ఈ దశలన్నీ ప్రకృతి ధర్మములే. వాటిలో ఆందోళన గాని, భయం గాని ఉండవు; అవి సహజముగా సంభవిస్తాయి.

 

ఈ ఉదాహరణ ద్వారా కవి సూచించేది ఏమనగా, జీవితం కూడా ఇలాగే కాలప్రవాహములో అనేక మార్పులతో కొనసాగుచుంటుంది. మనము గుర్తించని అనేక ప్రక్రియలు మనలోనే జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఈ తనువు, దాని పరిణామములు అన్నీ కాలప్రవాహములోని భాగాలే.

---

ఇక్కడ “నిజబాలుఁడు” అనే పదం ప్రత్యేకంగా గమనించదగినది. అది ప్రత్యేకమైన గొప్పతనాన్ని సూచించుటకన్నా సహజత్వాన్ని సూచించేదిగా భావించవచ్చు. కాలప్రవాహములో ఏర్పడిన దశలన్నీ పూర్తై సహజస్థితిలో నిలిచిన బాలుడిని కవి సూచిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. అటువంటి సహజస్థితి మనిషిలోనూ సంభవించగలదని కవి సంకేతమిచ్చి, ఆ మార్పును స్వీకరించుటలో వెరపు అవసరమేమిటి అని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

---

అందుచేతనే కవి చివరగా “నెలఁత యింతటి పనికె నీకేలె వెఱవ” అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. కాలధర్మముగా జరిగే ఈ సహజ ప్రక్రియను చూసి ఎందుకు భయపడవలెను? ఈ మార్పులు అన్నీ ప్రకృతి ధర్మములే; వాటిని గమనించుట మాత్రమే మన చేతిలో ఉన్నది. భయం తొలగినచో మనస్సు సహజముగా నిశ్చలమగును.

---

పై చరణంలో కవి తనలోనే జరుగుచున్న విచిత్రమైన బహురూప స్థితిని వీక్షించుచున్నారు. ఆ స్థితిలో తాను చూపించు దృశ్యములో తానూ భాగమై యుండుటచేత, అక్కడ ఎవరు వీక్షించువారు, ఎవరు వీక్షింపబడువారు అన్నది స్పష్టముగా భేదింపబడుటలేదు. ఇంకొక కీర్తనలో ఈ విషయమును మరింత స్పష్టముగా చెప్పారు:

పాడితో నా పట్టుగులే బహురూపాలై యుండఁగ

వేడుకయ్యీ బహురూపవిద్యలు చూడఁగను ॥

ఈ విధముగా కూడి క్రోడీకరించుకుంటే ప్రపంచమంతా తనలోనే వీక్షించగలిగిన స్థితిని కవి సూచిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఇది ఒక విధంగా Jiddu Krishnamurti చెప్పిన “You are the world (నీవే ప్రపంచము)” అనే భావనను స్మరింపజేస్తుంది. అన్నమాచార్యులు ఆ మాటను సూటిగా చెప్పకపోయినా, ఇటువంటి దృశ్యరూపములో అదే భావాన్ని చిత్రీకరించినట్లు మనకు అనిపిస్తుంది.

Top of Form

Bottom of Form

---

రెండవ​ చరణం:

ప్రొద్దుపొడుపుల దొకటి ప్రొద్దు గ్రుంకుల దొకటి

ప్రొద్దువ్రొద్దులకు రహిపొయ్యేటి దొకటి

పొద్దెఱింగిన దొకటి పొద్దెఱుంగని దొకటి

నిద్దంపుఁ బువ్వులకు నీకేలె వెఱవ ॥మన॥

Telugu Phrase	Meaning
ప్రొద్దుపొడుపుల దొకటి	ఒక ఉదయం (ఒక జీవితం) మొదలైంది.
ప్రొద్దు గ్రుంకుల దొకటి	ఒక సూర్యాస్తమైంది (ఒక జీవితం అంతరించింది)
ప్రొద్దువ్రొద్దులకు రహిపొయ్యేటి దొకటి	(రహి = ఆనందము; సొంపు, సొగసు; కాంతి; ఆశ, రక్తి, ప్రియము; ఆసక్తి; తెలివి; బాగు) రహిపొయ్యేటి దొకటి = ఉండి పొయ్యేటి దొకటి (సామన్య అర్ధము). ఇక్కడ సొగసైనది, కాంతి గలది, ప్రియమైనది, తెలివి అనునది, మనుష్యులకు మేలు కలిగించునది అని తీసుకొనవలెను. అదీ ఎప్పటికీ ఉండి పొయ్యేది. సొగసైనది, కాంతి గలది, ప్రియమైనది ఈ ఉదయాస్తమయాలతో సంబంధం లేకుండా నిలిచి ఉండేది ఇంకొకటి
పొద్దెఱింగిన దొకటి	వెలుగును (జ్ఞానమును) తెలిసినదొకటి.
పొద్దెఱుంగని దొకటి	వెలుగును తెలియనిదొకటి (అజ్ఞానము మరొకటి).
నిద్దంపుఁ బువ్వులకు నీకేలె వెఱవ	ఇద్దంపు బువ్వులకు. (ఇద్దము= సంస్కృత విశేషణము 1. పరిశుద్ధము. 2. కాంతిమంతము. 3. కాల్పబడినది. 4. అడ్డులేనిది. విశేష్యము 1. ఎండ. 2. ప్రకాశము. 3. ఆశ్చర్యము; బువ్వులకు = సుకుమారమైనవానికి). ఏ అడ్డులేని, ఏదీ అడ్డుకోలేని సుకుమారమైన ఆ స్థితి గురించి నీకు వెరపు ఎందుకు?

---

సూటి భావము:

{అన్నమాచార్యులు తానున్న స్థితి, తన చుట్టూ జరుగుచున్న ఘటనలతో తనకు ఉన్న సంబంధం పూర్తిగా నిర్ధారించలేని ఒక అంతర్ముఖ స్థితిలో ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. అందువలన ఆయన తనను తాను మూడవ వ్యక్తిలా—ఒక యువతిని సంబోధించినట్లుగా—వీక్షిస్తూ, తనకు గోచరమైన విషయాలను చెప్పుతున్నారు.}

ఒక ఉదయం (ఒక జీవితం) ప్రారంభమవుతుంది. మరొక సూర్యాస్తమయం (ఒక జీవితం) ముగుస్తుంది. ఈ ఉదయాస్తమయాల చలనంతో సంబంధం లేకుండా అందమైనది, సొగసైనది ఎప్పటికీ నిలిచి ఉండేది ఇంకొకటి ఉంది. ఒకటి వెలుగును (జ్ఞానమును) గ్రహిస్తుంది; మరొకటి వెలుగును గ్రహించదు (అజ్ఞానము). ఈ మార్పులన్నిటి మధ్య అడ్డులేని, సుకుమారమైన ఆ స్థితి గురించి నీకు వెరపు ఎందుకు? అని కవి ప్రశ్నిస్తున్నారు.

---

గూఢార్థవివరణము:

“నిద్దంపుఁ బువ్వులకు” అన్న పదబంధము ఈ చరణములో అత్యంత సున్నితమైనది. కాలప్రవాహములో కనిపించే ప్రారంభం–అంతం, జ్ఞానం–అజ్ఞానం, తెలుసు–తెలియదు వంటి మార్పులన్నింటికీ అతీతముగా అడ్డులేని, పరిశుద్ధమైన ఒక స్థితి నిలిచి ఉన్నదని కవి సూచిస్తున్నారు.

 

ఆ స్థితి బాహ్యమైనది కాదు. ఆ వనితయే ఆ సున్నితమైన, మార్పులకు లోబడని తత్వమని సాంత్వనగా తెలియజేస్తూ—“నీకేలె వెఱవ” అని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

“నీకేలె వెఱవ” అనే మాటలో మరో సూచన ఉంది. ఈ స్థితి దేహముపై మమకారము ఉన్నంత వరకు ప్రత్యక్షమగదు. అందుచేత మమకారము విడుచుటకు తటపాయిస్తున్న మనందరినీ ఉద్దేశించి ఈ మాట చెప్పినట్లుగా భావించవచ్చు.

---

దీనిని సులభముగా అర్థం చేసుకుందుకు భగవద్గీతలోని క్రింది శ్లోకం చెప్పుకోవచ్చు. సమం సర్వేషు భూతేషు తిష్ఠంతం పరమేశ్వరమ్ । వినశ్యత్స్వవినశ్యంతం యః పశ్యతి స పశ్యతి ।। 13-28 ।। భావము: సమస్త ప్రాణులలోసమముగా ఉన్నట్టి పరమాత్మను ఆయా ప్రాణుల దేహాదులు నశించినప్పటికీ నశించు శరీరములలో శాశ్వతమైన వానిని చూసినవాడే, నిజముగా చూసినట్టు. (విజ్ఞుడు అనవచ్చును)​

---

చరణంలో మొదటి రెండు పంక్తులు ఒకే వ్యక్తిలో అనేక ఘటనలు ఒకేసారి జరుగుతుండగా అన్నమాచార్యులు గమనించగలుగుతున్నారు. అనగా వారు బాహ్య ప్రపంచపు స్పృహ పూర్తిగా కోల్పోయి తనలోని వివిధ ఘటనలు ఘటించుటను పరికించగలిగారు.

మూడవ పంక్తి తనలోనే ఉన్న కొంత సవ్యమైన గ్రహింపు, కొంత అపసవ్యమైన గ్రహింపులను సూచించుచున్నది. అందుకనే అన్నమాచార్యులవారు "తెలిసినవాఁడాఁ గాను తెలియనివాఁడాఁ గాను"  అని చెప్పుకున్నారు.

---

మొత్తం మీద ఈ చరణం బాహ్యమునందు కలుగు సమస్త ఘటనలు మనిషి తన లోపలలోను గ్రహించవచ్చు అంటున్నారనుకోవచ్చును. అటువంటి వేదిక మనందరిలోను నిక్షిప్తమై ఉందని భావము.

---

మూడవ​​ చరణం:

నిండుఁ జంచల మొకటి నిమిషమాత్రము దొకటి

వుండి నట్లనె వుండి వుడి వోపునొకటి

కొండలలో నెలకొన్న కోనేటిరాయండు నీ

నిండుఁ గౌఁగిటఁ గూడె నీ కేలె వెఱవ ॥మన॥

Telugu Phrase	Meaning
నిండుఁ జంచల మొకటి నిమిషమాత్రము దొకటి	అతి చంచలమైన దొకటి (బ్రతుకపై తీపి, మనస్సు). స్వల్ప కాలము దొకటి (జీవితం)
వుండి నట్లనె వుండి వుడి వోపునొకటి	(వుడి వోపు =తొలఁగు); వుండి నట్లనె కనబడున దొకటి (శాశ్వతమైనది). హెచ్చరిక లేక తొలగునదొకటి (దేహము)
కొండలలో నెలకొన్న కోనేటిరాయండు నీ	కొండలలో నెలకొన్న కోనేటిరాయండు ఆ వనితను
నిండుఁ గౌఁగిటఁ గూడె నీ కేలె వెఱవ	కూడుకొనెను. (అవ్యక్త స్వరం) ఇంకా సందేహమెందుకే. ఇక్కడ  "నీ కేలె వెఱవ" భగవంతునికై తపించు యోగులకు అభయహస్తము.

సూటి భావము:

అతి చంచలమైన దొకటి (బ్రతుకుపై తీపి, మనస్సు). స్వల్ప కాలము దొకటి (జీవితం). వుండి నట్లనె కనబడున దొకటి (శాశ్వతమైనది). హెచ్చరిక లేక తొలగునదొకటి (దేహము. పై నాలుగు భావములను ఏక కాలంలో అనుభవిస్తున్నారు. అది సంతోషమో, దుఃఖమో, కనుగొన్నదో, కనబడినదో చెప్పలేకపోతున్నారు. అలా నిర్ణయించలేని స్థితిలో నిలిచి వుండగా కొండలలో నెలకొన్న కోనేటిరాయండు ఆ వనితను కూడుకొనెను. (అవ్యక్త స్వరం) ఇంకా సందేహమెందుకే? (ఇక్కడ “నీ కేలె వెఱవ" భగవంతునికై తపించు యోగులకు అభయహస్తము).

---

గూఢార్థవివరణము:

మనిషి తన హృదయాంతరాళమును స్పృశించు దశలో పరస్పర విరుద్ధమైన భావనలు పోటీగా నిలిచి అతని స్థైర్యాన్ని పరీక్షకు పెడతాయి. ఆ పరీక్షలో ఎటువైపు మొగ్గని సమత్వమే ఆచరణీయం. మనిషికి నిశ్చితానికి బదులు అనిశ్చితము ఎంచు కొనుట దుస్సాధ్యము.

 

మనిషికి నిశ్చితానికి బదులు అనిశ్చితము ఎంచు కొనుట దుస్సాధ్యము. మనము ఈ నిముష మాత్రపు జీవితంలో నిశ్చితమునకు దాసులము. ఇది "నీ కేలె వెఱవ" సమీక్ష​. వెఱపులో వున్న పని చేయునది "అజ్ఞానము". వెఱపు ఆవలిది "జ్ఞానము". ఇదే అన్నమాచార్యులు విసిరిన సవాలు.

ఒకటి సుజ్ఞానము ఒకటి అజ్ఞానము

ప్రకటించి వొకటి చేపట్టరో వివేకులు           ॥పల్లవి॥

---

వ్యాఖ్యానంతర సమీక్ష: 

అన్నమాచార్యులు ఏదో ఒక సిద్ధాంతాన్ని నిరూపించుటకు, రూఢి చేయుటకు, రుజువు చూపుటకు కీర్తనలు రచించలేదు. వారు మానవులు సాధారణంగా చేరలేని ఒక సున్నితమైన స్థితిని అనుభవించి, ఆ స్థితిలో తాను గమనించిన దానిని సహజముగా వ్యక్తపరిచారు.

 

అన్నమాచార్యుల కీర్తనలు వాదప్రతివాదముల కొరకు రాయబడినవి కావు. ఆయన ఎదురుగా కనిపించిన జీవ చలనములను నిశ్శబ్దముగా గమనించి, వాటిని కీర్తనల రూపంలో వ్యక్తపరిచినవారు. అందుచేత వీటిని దైవము ఉన్నాడని నిరూపించుటకు చూపిన ఉదాహరణలుగా కాక, ఒక సున్నితమైన మానసిక స్థితిలో గమనించిన అనుభవ ప్రకటనలుగా గ్రహించుట సముచితము.

ఈ కీర్తనలో పేర్కొన్న విషయాలు మనకు ప్రత్యక్ష దర్శనములుగా అనిపించకపోవచ్చు; అవి ఎక్కువగా పరోక్ష అనుభవములుగానే కనిపించవచ్చు. అయినప్పటికీ ఇటువంటి కీర్తనల ద్వారా ప్రతి మనిషికీ ఆ స్వానుభవము సాధ్యమేనని అన్నమాచార్యులు సూచించినట్లు భావించవచ్చు.

అందుకే ఈ కీర్తనలను చదువుట, వినుట అనేవి వాదముల కొరకు కాదు. అవి మన జీవితములో జరుగుచున్న చలనములను గమనించుటకు ఒక ఆహ్వానముగా నిలుస్తాయి. ఆ గమనములోనే భక్తి యొక్క సారము నిగూఢముగా వ్యక్తమవుతుంది.

---

X-X-The END-X-X

313 (kanakamu kanakamē kaḍu ninuminumē (కనకము కనకమే కడు నినుమినుమే)

TALLAPAKA ANNAMACHARYULU

313 కనకము కనకమే కడు నినుమినుమే

(kanakamu kanakamē kaḍu ninuminumē)

తెలుగులో చదవడానికి ఇక్కడ నొక్కండి.

INTRODUCTION

Devotion and the devotee are not matters of ornament or mere expression. Yet they appear so close and accessible, so seemingly effortless, that each person is led to feel, “I am a devotee.” In this composition, Annamacharya brings out the natural state of devotion—directly, yet with depth. He suggests that such a state cannot be attained through outward imitation or deliberate effort. The idea of “continuous self-improvement” is itself a construct of thought, sustained by thought for its own continuity. 

The way of life of those established in that natural state stands apart from a life driven by effort and intention. Action, devotion, and equanimity arise from the same inner ground. In this way, the composition quietly questions the unnatural striving of man and gently turns us toward naturalness.  

Core Insight

• Pallavi: Gold is gold; iron is iron. Any attempt to equate them is futile. In the same way, devotion is devotion—it cannot be manufactured.
• First stanza: The state of the true devotee cannot be compared with that of others.
• Second stanza: Imitation or hurried attempts to reach that state lead only to confusion.
• Third stanza: Even the path itself cannot be walked through ego or assumption.

---

అధ్యాత్మ​ సంకీర్తన

రేకు: 221-6 సంపుటము: 3-119

కనకము కనకమే కడు నినుమినుమే వెనక సరిదూఁగితే వెలువకు రాదు     ॥పల్లవి॥ హరిఁ గొలిచినవారి కమరు నన్నిసుఖాలు గరిమతో వారల భాగ్యమే భాగ్యము తెరమరఁగుల కర్మదేహులెల్ల వీరితోడ పురుఁడు వెట్టుకోఁబోతే పోలికలు రావు ॥కన॥ భాగవతులైనవారు పట్టినదెల్లా నీడేరు చేగదేర వారలు సేసినదే చేఁత తీగెసంసారమత్తులు తెలియక వీరివలె వేగినంతా నయ్యేమంటే వెరవులఁ బడవు ॥కన॥ శ్రీవేంకటేశుదాసులు చేసినదెల్లా సృష్టి యేవంకా ధ్రువపట్టమే ఇటు వారికి కావరపు మనుజులు గతిగనేమని వారి- తోవల నడవఁబోతేఁ దూగదు తమకును ॥కన॥

PHILOSOPHICAL POEM

Copper Plate: 221-6 Volume: 3-119

kanakamu kanakamē kaḍu ninuminumē venaka saridūṃ̐gitē veluvaku rādu    ॥pallavi॥ hariṃ̐ golicinavāri kamaru nannisukhālu garimatō vārala bhāgyamē bhāgyamu teramaraṃ̐gula karmadēhulella vīritōḍa puruṃ̐ḍu veṭṭukōṃ̐bōtē pōlikalu rāvu  ॥kana॥ bhāgavatulainavāru paṭṭinadellā nīḍēru cēgadēra vāralu sēsinadē cēṃ̐ta tīgesaṃsāramattulu teliyaka vīrivale vēginaṃtā nayyēmaṃṭē veravulaṃ̐ baḍavu  ॥kana॥ śrīvēṃkaṭēśudāsulu cēsinadellā sṛṣṭi yēvaṃkā dhruvapaṭṭamē iṭu vāriki kāvarapu manujulu gatiganēmani vāri- tōvala naḍavaṃ̐bōtēṃ̐ dūgadu tamakunu  ॥kana॥

Details and Discussions:

Chorus (Pallavi):

కనకము కనకమే కడు నినుమినుమే

వెనక సరిదూఁగితే వెలువకు రాదు ॥పల్లవి॥

kanakamu kanakamē kaḍu ninuminumē

venaka saridūṃ̐gitē veluvaku rādu          ॥pallavi॥

Phrase	Meaning
కనకము కనకమే కడు నినుమినుమే	Gold is Gold. Any amount of Iron is iron only.
వెనక సరిదూఁగితే వెలువకు రాదు	Any attempt to equate them, nothing ever gets revealed.

---

Literal Meaning:

Gold is Gold. Iron is Iron. Nothing gets revealed on any attempt to equate Iron with God. (such efforts remain futile)

---

Interpretative Notes:

Iron is best when it remains iron; to make it equal to gold is but a vain pursuit. Both iron and gold are born of nature. To turn away from one’s own nature and strive to become another is the beginning of the unnatural. To abide as one is—that alone is the highest offering. Naturalness is not attained through effort; it reveals itself of its own accord.

---

The sense here is not of quiet resignation, nor of settling for what is given. It is rather a gentle turning away from imitation. Yet the human mind rarely rests there. It is stirred by a persistent thought—that something lies hidden, within or without—and driven by that notion, it spends itself in a ceaseless and fruitless search.

---

Seen from another angle, one is reminded of René Magritte’s The Double Secret. Even when the face is torn open and the inside is laid bare, what appears is only another surface—another constructed layer. Neither outer imitation nor inward probing dissolves illusion. The suggestion of this composition moves in that same direction.

---

In things, in people, in the world at large, there lingers a quiet assumption—that something unknown is concealed. This movement is self-born, self-sustained. That which cannot be held is illusion; that which we seek to hold is illusion; that which slips away is illusion still. Whatever cannot stand in itself—this alone may be called illusion.

---

First Stanza:

హరిఁ గొలిచినవారి కమరు నన్నిసుఖాలు

గరిమతో వారల భాగ్యమే భాగ్యము

తెరమరఁగుల కర్మదేహులెల్ల వీరితోడ

పురుఁడు వెట్టుకోఁబోతే పోలికలు రావు          ॥కన॥

hariṃ̐ golicinavāri kamaru nannisukhālu

garimatō vārala bhāgyamē bhāgyamu

teramaraṃ̐gula karmadēhulella vīritōḍa

puruṃ̐ḍu veṭṭukōṃ̐bōtē pōlikalu rāvu ॥kana॥

---

Telugu Phrase	Meaning
హరిఁ గొలిచినవారి కమరు నన్నిసుఖాలు	For those who serve Hari, all forms of happiness remain available.
గరిమతో వారల భాగ్యమే భాగ్యము	With dignity and significance, their fortune alone is true fortune.
తెరమరఁగుల కర్మదేహులెల్ల వీరితోడ	Those bound by karmic bodies, who appear and disappear upon the screen of the world, cannot be compared with them.
పురుఁడు వెట్టుకోఁబోతే పోలికలు రావు	(పురుఁడు = equality) Attempts to become equal to them do not succeed.

---

Literal Meaning:

For those who serve Hari, all forms of happiness remain arranged. Their dignity and significance alone are marks of a true fortune. Those bound by karmic existence—appearing and disappearing upon the stage of the world—cannot be compared with them. Any attempt to become equal to them proves futile.

---

Interpretative Notes:

The word ““పురుఁడు puruḍu” here signifies equality (not biological generation). But such equality is not something that can be achieved through effort; it arises naturally. The poet suggests that imitation or deliberate striving cannot produce that state.

 

The phrase “హరిఁ గొలిచినవారి కమరు నన్నిసుఖాలు = all forms of happiness remain available” must be understood carefully. It does not mean that they pursue pleasure. Happiness may be available to them if it comes, but they do not seek it. For wherever pleasure is sought, sorrow follows closely behind. Those who serve Hari do not live as we do—trying to experience pleasure and avoid pain. For them, both pleasure and pain are equally acceptable.

 

They do not spend their lives caught in moment-to-moment choices between what is “good” and what is “bad.” For “good” and “bad” both belong to the movement of time; they arise, change, and pass. Growth and decline are natural to them. One who truly serves Hari abides in a state of mind not bound by this movement of time.

---

Second Stanza:

భాగవతులైనవారు పట్టినదెల్లా నీడేరు

చేగదేర వారలు సేసినదే చేఁత

తీగెసంసారమత్తులు తెలియక వీరివలె

వేగినంతా నయ్యేమంటే వెరవులఁ బడవు           ॥కన॥

bhāgavatulainavāru paṭṭinadellā nīḍēru

cēgadēra vāralu sēsinadē cēṃ̐ta

tīgesaṃsāramattulu teliyaka vīrivale

vēginaṃtā nayyēmaṃṭē veravulaṃ̐ baḍavu ॥kana॥

Telugu Phrase	Meaning
భాగవతులైనవారు పట్టినదెల్లా నీడేరు	Whatever the Bhagavatas take up comes to fruition; it is fulfilled properly.
చేగదేర వారలు సేసినదే చేఁత	(చేగదేర= as if demonstration of essence of doing) The essence of doing is demonstrated in their actions.
తీగెసంసారమత్తులు తెలియక వీరివలె	(తీగెసంసారమత్తులు =  continuously extending the life of intoxication like a creeper) Those caught in the unbroken intoxication of worldly life (like a creeping vine) cannot understand them or be like them.
వేగినంతా నయ్యేమంటే వెరవులఁ బడవు	If one tries to reach that state quickly, such attempts lead to confusion and stumbling.

---

Literal Meaning:

Whatever the Bhagavatas undertake comes to completion and is fulfilled properly. What they do is clear and purposeful. Those who live in the continuous intoxication of worldly life cannot be like them. If one tries to become like them quickly, there are no such means; such attempts only lead to confusion. 

---

Interpretative Notes: 

చేగదేర వారలు సేసినదే చేఁత “Chēgaderā vārala sēsinadē chēta” — What they undertake is accomplished with clarity and substance. This must be understood more carefully. The Bhagavatas do not initiate actions on their own. They simply carry out what is naturally given to them—their svadharma. As stated in the Bhagavad Gita, “Nimitta-mātram bhava savyasāchin”—they live as instruments in the working of the Divine, and their life unfolds in that manner. 

This is not our present way of living. We act according to what the mind suggests. In this way, human beings act, and one person’s actions become obstacles to another. The whole world thus becomes a tangled knot that cannot easily be untied. This can be directly observed. That which does contribute to loosening these knots may be considered true action.

 

Hence Annamacharya immediately says: "వేగినంతా నయ్యేమంటే వెరవులఁ బడవు" “Vēginantā nayyēmante veravulaṁ baḍavu” This means that the power to determine or control action is not easly to we people. Yet the entire world is absorbed in planning and executing actions. To estimate or assume one’s “స్వధర్మము svadharma”, which is not truly known, is itself ignorance.

---

Third Stanza:

శ్రీవేంకటేశుదాసులు చేసినదెల్లా సృష్టి

యేవంకా ధ్రువపట్టమే ఇటు వారికి

కావరపు మనుజులు గతిగనేమని వారి-

తోవల నడవఁబోతేఁ దూగదు తమకును ॥కన॥

śrīvēṃkaṭēśudāsulu cēsinadellā sṛṣṭi

yēvaṃkā dhruvapaṭṭamē iṭu vāriki

kāvarapu manujulu gatiganēmani vāri-

tōvala naḍavaṃ̐bōtēṃ̐ dūgadu tamakunu          ॥kana॥

Telugu Phrase	Meaning
శ్రీవేంకటేశుదాసులు చేసినదెల్లా సృష్టి	Whatever the servants of Venkatesha do is true creation—natural and meaningful expression.
యేవంకా ధ్రువపట్టమే ఇటు వారికి	For them, there is a firm grounding and stability in this path.
కావరపు మనుజులు గతిగనేమని వారి-	Ordinary people, driven by pride, think “we know the way.”
తోవల నడవఁబోతేఁ దూగదు తమకును	When they attempt to walk that path, they cannot remain steady; balance does not hold.

---

Literal Meaning:

Whatever the servants of Lord Venkatesha do is natural and meaningful. They stand firm in that path with stability. But ordinary people, filled with pride and the belief that they know the way, cannot walk that path. When they attempt to do so, they lose steadiness and balance.

---

Interpretative Notes:

శ్రీవేంకటేశుదాసులు చేసినదెల్లా సృష్టి “Whatever they do is creation” — Here, “creation” does not mean something deliberately produced. It refers to a natural expression that arises without effort. The devotees do not design or initiate actions on their own; they become part of the action itself. Hence, there is no force, no display—only a natural role being lived.

 

యేవంకా ధ్రువపట్టమే ఇటు వారికి “They are firmly grounded” — Their stability does not come from mental decisions or chosen direction. It arises from a revealed state. They do not walk by choosing; they are carried. Therefore, success and failure are the same to them.

 

కావరపు మనుజులు గతిగనేమని “People of pride think they know the way” — Human beings, relying on their knowledge and effort, assume that they can determine the path. Unable to remain between the known and the unknown, they project from what they know and try to define what they do not. This assumption is the real obstacle—this is pride.

 

వారితోవల నడవఁబోతేఁ దూగదు తమకును “They cannot remain steady” — When such people try to walk the path of the devotees, they cannot sustain it. Their balance fails, because they are still caught in choice, opinion, and self-assertion.

---

 

X-X-The END-X-X