T-329 గందము వూసేవేలే కమ్మని మేన

 తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు

329 గందము వూసేవేలే కమ్మని మేన

పరిచయం

 

ఈ కీర్తనలో అన్నమాచార్యులు

అతి సులభమైన ఉపమానములతో

ఒకపక్క శృంగార రసము తొణకుతుండగానే

అతి లాఘవముగా తత్వమును స్ఫురింప చేస్తారు.

మీరే చదివి ఆనందించండి. 

---

శృంగార​ సంకీర్తన

తాళ్లపాక వేంకటశేషాచార్యుల వ్రాతప్రతి పుట: 236 సంకీర్తన: 247  ప్రత్యేక సంపుటము - సంకీర్తన: 109

గందము వూసేవేలే కమ్మని మేన యీ- గందము నీమేనితావికంటె నెక్కుడా  ॥పల్లవి॥ అద్దము చూచేవేలే అప్పటపట్టికిని అద్దము నీ మోముకంటె నపురూపమా ఒద్దిక తామరవిరినొత్తేవు కన్నులు నీ- గద్దరికన్నులకంటె కమలము ఘనమా              ॥గంద॥ బంగారు వెట్టేవేలే పడఁతి నీ మెయినిండా బంగారు నీతనుకాంతి ప్రతివచ్చీనా ఉంగరాలేఁటికినే వొడికిపువేళ్ళ వెంగలిమణులు నీ వేలిగోరఁబోలునా  ॥గంద॥ సవర మేఁటికినే జడియు నీ నెరులకు సవరము నీకొప్పుసరి వచ్చీనా యివలఁ జవుల నీకునేలే వెంకటపతి - సవరని కెమ్మో విచవికంటేనా             ॥గంద॥

Details and Explanations:

పల్లవి:

గందము వూసేవేలే కమ్మని మేన యీ-

గందము నీమేనితావికంటె నెక్కుడా              ॥పల్లవి॥ 

శృంగార​ భావము	తత్వ​ ​ భావము
ఓ చెలియా! నీ కమ్మని మేనికి గంధమేలే పూసేవు? నీ సహజ పరిమళము కన్నా గంధము మిన్నయా? ఓ చెలియా! నీ కమ్మని మేనికి గంధములు పూసి వాటి హోదా పెంచనేలా? నీ సహజ పరిమళమునకు  గంధము సాటియా? (కాదు)	సహజమైన దానిని సహజముగా ఏల ఉంచవో? సహజ పరిమళమును ఏల కప్పుదువు? చేర్చిన అలంకారము సహజ జీవసౌరభమును మించునా?

---

మొదటి చరణం:

అద్దము చూచేవేలే అప్పటపట్టికిని

అద్దము నీ మోముకంటె నపురూపమా

ఒద్దిక తామరవిరినొత్తేవు కన్నులు నీ-

గద్దరికన్నులకంటె కమలము ఘనమా          ॥గంద॥

శృంగార​ భావము	తత్వ​ ​ భావము
ఓ చెలియా! ఎప్పటికప్పుడు అద్దము చూచేవేలే? నీ మోముకంటె అద్దము అపురూపమా?	అద్దములో ఏమి చూచేవే? ప్రతిబింబమే అపురూపమని నీ ముఖబింబము చూచుకొనవటే?
ఓ చెలియా! తామరపూలతో నీ కన్నులు పోల్చుకునేవు. లోతు, నైపుణ్యము లోలుకు కనులకన్నా కమలములు ఘనమా?	తామరపూలతో పోలికలేలా? జీవదృష్టినిచ్చు కనులతో నిశ్చల కమలములు మేలనగలవా?

 

---

రెండవ చరణం:

బంగారు వెట్టేవేలే పడఁతి నీ మెయినిండా

బంగారు నీతనుకాంతి ప్రతివచ్చీనా

ఉంగరాలేఁటికినే వొడికిపువేళ్ళ

వెంగలిమణులు నీ వేలిగోరఁబోలునా          ॥గంద॥ 

శృంగార​ భావము	తత్వ​ ​ భావము
ఓ చెలియా! నీ మేనినిండా బంగారు ఆభరణములేలే? నీ సహజ కాంతికి బంగారము సాటివచ్చీనా?	బంగారముతో నీ మేని కాంతిని కప్పనేల? పై మెరుగు బంగారానిది. నీలోని కాంతికి బంగారమే పాటి?
ఓ చెలియా! నీ  మనోజ్ఞమైన వేళ్లకు ఉంగరములేలా? నీ వేలిగోరంత సౌందర్యము పామరపు మణులకు వచ్చునా?	జీవస్పందన గల వేళ్లకన్నా మణుపుటుంగరములు మిన్ననా? సహజ చైతన్యము పామరపు మణులకు అంటునా?

---

మూడవ చరణం:

సవర మేఁటికినే జడియు నీ నెరులకు

సవరము నీకొప్పుసరి వచ్చీనా

యివలఁ జవుల నీకునేలే వెంకటపతి -

సవరని కెమ్మో విచవికంటేనా       ॥గంద॥ 

శృంగార​ భావము	తత్వ​ ​ భావము
ఓ చెలియా! దట్టమగు నీ వెంట్రుకలకు  కొప్పుననకు సవరమెందుకే? ఈ సవరము నీ అసలు కొప్పుకు సరి పోవునా?	ఓ చెలియా! సహజముగా దట్టమైన నీ కొప్పుననకు అతకని చేర్పులేలా?”
ఓ చెలియా! ఇహమువైపు ఈ రుచులు నీకు ఏలే? అందమైన వెంకటపతి అధరముల రుచి కంటేనా?	ఓ చెలియా! ఇహముపై ఈ రుచుల జాడ నీకు ఏలే? అందమైన వెంకటపతి అధరముల రుచి ఎట్లంటునే?

---

X-X-X THE END  X-X-X